بررسی فیلم Interstellar

  • توسط امین عسکری
  • ۵ ماه قبل
  • ۰

بسم الله الرّحمن الرّحیم

چند سالی است که فیلم های هالیوودی فضای آخرالزّمانی به خود گرفته اند که البته دلایل مختلفی دارد که مورد بحث ما نیست ، اما در مورد این فیلم شاید بتوان مهم ترین دلیلش را آماده سازی افکار عمومی مردم جهان برای فروپاشی ایالات متحده آمریکا ذکر کرد . اما فروپاشی آمریکا به چه معناست ؟ خارج از بحث فروپاشی فیزیکی مثل نابودی اقتصاد آمریکا و به تبع درگیری و نزاع درون آن کشور ، این فروپاشی به معنای فروپاشی تفکر آمریکایی و در نهایت آن ، فروپاشی رویای آمریکایی است . البته از این موضوع به این سادگی نمی توان گذشت . فروپاشی ایالات متحده ی آمریکا به درون مرزهای این کشور محسور نخواهد شد . آمریکا رهبر اقتصاد جهان ، موّلد ایده های نو و مغز متفکر جهان مدرن امروز است . فروپاشی آمریکا به معنای مرگ مغزی جهان مدرن خواهد بود . از این جهت نه فقط آمریکا بلکه تمام طرفداران تمدن مدرن باید از آمریکا و اندیشکده های آمریکایی محافظت کنند تا کشورشان زنده بماند ، این بدین معناست که لیبرالیسم که همان تفکر آمریکاست ، برای زنده ماندن تلاش می کند ، از این جهت باید به تمام ابهامات موجود در سایر مکتب های فکری رقیبش پاسخ فکری مناسب و منطقی دهد و هم زمان تلاش کند ایرادات و شکستهایش را برطرف کند تا در نهایت بتواند از خود محافظت کند . البته سایر رقبا را اگر چین و روسیه درنظر بگیرید ، آن ها صرفا رقبایی تجاری هستند ولی دشمن اصلی تفکر آمریکایی یا همان لیبرالیسم ، انقلاب اسلامی ایران است که در اینجا نمی خواهیم وارد این بحث شویم اما در اینجا دانستن این موضوع که این فیلم چند وجهی که داستان بسیار پیچیده ای دارد ، پاسخی است به تفکر رقیب ، یعنی ادیان الهی و در راس آن ها اسلام .

با مقدمه ی بالا ابتدا به سراغ پشت صحنه ی فیلم می رویم . کارگردان این فیلم کریستوفر ادوارد نولان آمریکایی-انگلیسی است . نولان متولد سال ۱۹۷۰ میلادی است و فیلم های او بیشتر با مضامین اپیستیمولوژی(epistemology) یا همان شناخت شناسی و متافیزیک است . فیلم های نولان بسیار باکیفت هستند و معمولا جز برترین فیلم های هالیوودی به شمار می روند . که در مورد فیلم در میان ستارگان(تولید ۲۰۱۴) که مورد بحث ماست ، موفق به دریافت ده ها جایزه از ده ها جشنواره فیلم در دنیا شد که از جمله ی آن ها می توان به جایزه ی اسکار برترین جلوه های ویژه اشاره کرد . این فیلم با هزینه ای بالغ بر ۱۶۵ میلیون دلار(حدود ۲۰۰۰ میلیارد تومان ) تولید شد و به فروشی بالغ بر ۶۶۵ میلیون دلار رسید .

اما پس از ساخت این فیلم و در سال ۲۰۱۵ نام کریستوفر نولان در کنار افراد سرشناس همچون روسای جمهور و سردمداران کشورها و در زمره ی ۱۰۰ نفر از موثرترین افراد جهان به انتخاب مجله ی تایمز قرار گرفت . او همچنین در سال ۲۰۱۹ موفق به دریافت مقام افتخاری «فرمانده(commander)»  از سوی امپراطوری بریتانیا شد . اما این چه مقامی است ؟ این مقام در زمان جنگ جهانی اول و توسط پادشاه وقت انگلستان با نام جرج پنجم اختراع شد . این مقام یک مقام نظامی محسوب می شود و مربوط به افراد غیر نظامی داوطلب در جنگ بود که می شود چیزی شبیه بسیج در ایران . جالب است که نولان این مقام نظامی را به خاطر خدمات ارزنده اش در فیلم سازی دریافت کرده است(؟؟!).

Interstellar یک فیلم کاملا علمی است و از گزافه گویی و تخیلات بی مورد مثل خیلی از فیلم های علمی تخیلی در آن پرهیز شده است . اگر شما اندکی از فیزیک سر در بیاورید خواهید فهمید که این فیلم بیشتر شبیه یک مستند علمی است تا یک فیلم تخیلی . البته این موضوع هم علت دارد ، چرا که یکی از عوامل پشت صحنه ی این فیلم شخصی است به نام کیپ تورن . وی که یک دانشمند فیزیک است مسئولیت برآورده کردن نیاز های دانش فیزیک در این فیلم را بر عهده داشته است . کیپ تورن در کتاب the science of interstellar تمامی فیزیک به کار رفته در این فیلم را توضیح می دهد . (می توانید این کتاب را از اینجا دانلود کنید .)

۳۳۸۸۳۹۵۸۴-The-Science-of-Interstellar-pdf

بخش دیگر درباره موسیقی بسیار تاثیر گذار این فیلم است که توسط  هانس زیمز موسیقی دان سرشناس آلمانی ساخته شد . موسیقی این فیلم هم برنده جوایز بسیاری شد . اما نکته ای که درباره ی موسیقی این فیلم وجود دارد ، استفاده از تم ارگ کلیسا در آن است ( یک بخش از موسیقی این فیلم را در لینک زیر بشنوید . ) او با این کار سعی دارد فضای معنوی را در پس زیمنه ی ذهن مخاطب ایجاد کند . در این فیلم نولان سعی دارد تا با خرافی نشان دادن ادیان ، به نوعی آن ها را تاریخ گذشته نشان دهد و بگوید انسان در مسیر تکاملی داروین وار خود از نقطه ای به نام دین دیگر عبور کرده است . از این رو یک فیلم تا حد ممکن علمی را با یک موسیقی معنوی به نمایش درآورده است تا با این کار دوگانه ی دین و علم ( science ) را در برابر همدیگر قرار دهد .

هانس زیمر مشغول نواختن ارگ کلیسا برای فیلم interstellar

خب به سراغ خود فیلم و فضای حاکم بر آن می رویم . زمین در حال نابودی است و نسل انسان ها تا چند سال بعد منقرض خواهد شد و این بچه ها آخرین نسل بشر خواهند بود که در نهایت از گرسنگی به دلیل از بین رفتن گیاهان و نبود اکسیژن کافی برای تنفس خواهند مرد و در این باره هیچ شکی وجود ندارد . کوپر ( متیو مک کانوی )یک کشاورز است . البته نه یک کشاورز معمولی ، او یک خلبان حرفه ای و یک مهندس است اما ظاهرا به دلیل همین وضع اضطراری حاکم بر زمین او به این شغل روی آورده است . شخصیت کوپر در این فیلم ، شاخص یک آمریکایی تمام عیار است . با لهجه ی آمریکایی به شدت غلیظ صحبت می کند ، شلوار جین و کاپشن چرم می پوشد و یک وانت دوج بزرگ دارد که از داشتنش نوعی احساس فخر و غرورمی کند . در این بخش به گفت و گوی کوپر با پروفسور برند دقت کنید .

در فیلم یک دوگانه ی اساسی ساخته می شود . نگاه متریالیستی شدیدا افراطی کوپر به جهان در برابر کورسوهایی از نگاه ماورالطّبیعه و اعتقاد محور برخی دیگر از کارکترهای این فیلم ، از همان اول جنگی را آغاز می کند تا در نهایت داستان فیلم به شما بفهماند هیچ روح و جهان نادیدنی وجود ندارد . همه چیز خود ما انسان ها و همین طبیعت هستیم و بس . تئوری بیگ بنگ ، نظریه تکامل ، فیزیک و خلاصه هر آنچه که دانش متریالیستی را تعریف می کند صحیح است  و هر نوع دیگری از تفکر رد است . و این را در حالات بازیگران هم می توان مشاهده کرد . به طور خلاصه این فیلم یک دفاع تمام قد از تفکر بی خدایی و متریالیستی و یک حمله ی همه جانبه به تفکر خدا محور است .

برای اثبات این مسئله که مخاطب به این نگاه متریالیستی ایمان بیاورد ، در چند جای فیلم می بینیم ، زمانی که کوپر جوابی برای پاسخ به سوالات منطقی فیزیکی مطرح شده ندارد و همزمان از سوی سایر شخصیت های فیلم صحبت هایی کوچک از این که ممکن است نگاه های دیگری هم به غیر از نگاه صرفا متریالیستی صحیح باشند مطرح می شود ، کوپر هم در بعضی جاها اندکی مردّد می شود که بلی ممکن است چنین چیزی باشد ، اما او خود را جمع و جور می کند و ایمان خود به نگاه متریالیستی و ایمانش به علوم مهندسی را اظهار می کند و خودش را دلداری می دهد و به دیگران حمله می کند ، البته بلا شک در آخر فیلم هم نگاه کوپر با معادلات فیزیک اثبات می شود که همان خواست نویسنده و کارگردان فیلم یعنی آقای نولان است . در این راستا کلیپ زیر را ببینید .

 

باز می گردیم به اوایل فیلم . خانه ی کوپر و اطراف آن تحت تاثیر یک سری امواج ناشناس که مشخص نیست از کجا می آید قرار گرفته است و باعث بد کارکردن لوازم الکترونیکی شده است . در این میان زمانی که کوپر به همراه دو فرزندش در ماشین داشتند به سمت مدرسه ی بچه ها حرکت می کردند ، ناگهان پهپاد جاسوسی هندی در ارتفاع کم ظاهر می شود که ظاهرا سیستم های الکترونیکی آن هم به خاطر آن امواج ناشناس دچار ایراد شده است . کوپر هم که یک شخص آمریکایی بسیار باهوش و تیزی است فورا به فکر شکار آن می افتد و پهپاد را طی یک سنکانس مهیج هک و شکار می کند و با وانت خود می برد تا از سلول های خورشیدی آن استفاده کند . درست پس از شکار پهپاد زمانی که کوپر درحال قربانی کردن و تکه تکه کردن پهپاد است ، مورفی دختر کوپر با حالتی که انگار دلش برای آن پهپاد سوخته است ، درست همانند وقتی که حیوانی شکار شده است از پدرش می پرسد : آیا نمی شود این پهپاد را رها کنیم تا برود ، کوپر هم که گویی اندکی وجدان درد دارد به مورفی می گوید : « این شی هم باید یاد بگیرد تا با محیط اطرافش خو بگیرد … درست مثل باقی ما . » بنابراین کوپر تمام موجودات زنده از جمله انسان ها و ماشین ها را در یک قماش قرار می دهد و با این کار به صورت عملی مهر تایید می زند بر نظریه تکاملی داروین که در انتهای خود ، تبدیل انسانی که از نسل میمون است به ماشین و در نهایت آن تبدیل انسان به خدا را دارد که این همان تفکر یهود است که در فصل آفرینش عهد عتیق به آن می پردازد . که البته برای اطلاعات بیشتر می توانید که به مقاله « جهان آفرینش از نگاه یهود » مراجعه کنید .

کلیپ این موضوع .

اما پس از شکار موفقیت آمیز پهپاد ، آن ها به مدرسه ی بچه ها می روند . در آن سکانس ابتدا صحبت از پسر کوپر است ، که نمره اش به اندازه ای نیست که در دانشگاه قبول شود . در اینجا ظاهرا سیاست دولت است که تنها افراد نخبه به دانشگاه بروند و به آموختن علوم مهندسی بپردازند ، چرا که بشریت مجبور شده است برای نجات خود از تعداد صنایع بکاهد تا آلودگی های زیست محیطی به حداقل برسد ، همچنین به دلیل بدی آب و هوای زمین و طوفان های گرد و خاک دائمی ، طبیعت در حال از بین رفتن است و به همین علت نیاز است تا تعداد زیادی از افراد برای تامین غذا به کشاورزی بپردازند . اما پسر کوپر که نمره اش به حد نساب نرسیده است نمی تواند به دانشگاه برود و باید کشاورز شود ، اما کوپر با عصبانیت تمام شروع به بحث کردن و دفاع از علوم مهندسی می کند ، گویی فضا به شکلی شده است که مردم عادی علت این بحران ها را در صنعت و علوم مهندسی می بینند و قصد دارند تا با بازگشت به زندگی طبیعی ، از این بحران عبور کنند ، اما کوپر به عنوان یک نخبه ی واقعی و نماد آمریکا می خواهد دنیا را با همان علوم مهندسی نجات دهد و بر این کار به شدت اصرار دارد . در اکمله ی این بحث باید گفت که امروز در بسیاری از کشورهای جهان گروه های بسیاری هستند که مشخصا حرفشان این است که انسان ها باید از زندگی تکنولوژی محور امروز دست بکشند و به زندگی طبیعت محور باز گردند و این نوع نگاه هم عمدتا بر آمده از ادیان الهی است که در این سکانس فیلم ، نولان به این موضوع پاسخ می دهد و با یک فرار رو به جلو در عدم پاسخ گویی به مشکلات پیش آمده به وسیله ی تکنولوژی ، تنها راه حل را ترک زمین می بیند و بیان می کند که یگانه منجی بشریت آمریکاست و با قبول اشتباهات رخ داده و پذیرفتن مسئولیت این خرابی ها تاکید می کند که انسان ها باید از زمین بروند .

نکته ی دیگر در باب این موضوع این است که در نگاهی که فیلم در میان ستارگان منتقل می کند ، از بین رفتن زمین و نابودی طبیعت الزاما چیز بدی نیست ، چرا که بشر ظاهرا با رفتن به فضا بیشتر می تواند خوش بگذراند و منابع بی نهایت بیشتری را برای مصرف کردن دارد . این نگاه می گوید که این مسیر طبیعی تکامل انسان در راه تبدیل شدن به موجودی پیشرفته تر است و این موضوع را در ادامه ی فیلم برای مخاطب به وسیله ی استروفیزیک اثبات می کند . در این فیلم نشان می دهد انسان ها در آینده بسیار پیشرفت کرده اند و به موجودات پنج بعدی تبدیل شده اند که دارند از آینده به گذشته ی خود کمک می کنند . این حرف هایی که در این فیلم زده می شود با معادلات فیزیکی که در کتاب The science of interstellar آمده است برای مخاطب اثبات می شود در ادامه ی این مطلب با جزئیات بیشتری به این موضوع خواهیم پرداخت .

تصویر درون سیاه چاله .

اما در ادامه ی گفت و گوی کوپر با کارکنان مدرسه و معلم مورفی ، موضوع دیگری مطرح می شود که در اصل علت خواستن کوپر به مدرسه ی مورفی بوده است . این موضوع نشان دادن کتاب قدیمی که درباره ی سفر به ماه در آن توضیح داده شده بوده است . زمانی که معلم مورفی می گوید که سفر به ماه دروغی بوده که دولت گفته تا در جنگ سرد پیروز شود ، کوپر با یک حالت ناباورانه و با ناراحتی می گوید : یعنی شما باور ندارید که ما به ماه رفته ایم ؟؟؟ و به اندازه ای ناراحت می شود که دخترش را از درس خواندن در آن مدرسه تعلیق می کند و به تماشای بازی بیس بال می روند . در این صحنه کوپر که نماد آمریکاست ، گویی مظلوم واقع شده است و با این کار نولان نرفتن به ماه را یک دروغ سیاسی بزرگ می شمارد که از شنیدنش بسیار ناراحت شد . کلیپ زیر را در این باره ببینید . ( البته حقیقت این است که حرف معلم مورفی صحیح بود و آمریکا هیچ وقت به ماه نرفته است و این یک دروغ بزرگ است که به بشریت گفته شده است . در مقاله ای جداگانه به این موضوع پرداخته شده است . )

 

در ادامه ی فیلم میبینیم که کتاب ها در کتابخانه ی اتاق مورفی به طرز عجیبی دائما به زمین می ریزد ، مورفی فکر می کند که یک روح دارد این کار را انجام می دهد و پدرش هم دائما تاکید دارد که این مسئله علمی نیست ، اما مورفی بالاخره کشف می کند که ریختن این کتاب ها الگویی دارد و آن الگو کد مورسی است که دارد کلمه ی STAY را بیان می کند  اما بیست و سه سال بعد در نهایت متوجه می شود که این روح نبوده بلکه پدرش بوده که آز آینده داشته به او پیام می داده است … . در این باره کلیپ زیر را ببینید .

اما در نوشته ی بالا به صورت پرآکنده آوردیم که نولان به دنبال چه اهدافی بوده است ، اما در نمودار به صورت کامل و یکجا اهداف اصلی نولان را از ساخت این فیلم آورده ایم .

 برای دیدن عکس با کیفیت pdf را دانلود کنید .

بررسی فیلم در میان ستارگان

بنابراین به صورت خلاصه بخشی از نتایج کسب شده از فیلم که مورد بحث ماست ، موارد زیر هستند:

۱- آمریکا قطعا به ماه سفر کرده و هر حرفی غیر از این یک توطئه علیه لیبرالیسم و تفکر آمریکایی است . گویی آمریکا مظلوم واقع شده است .

۲- همه چیز فیزیک است و هر نگاهی به غیر از نگاه متریالیستی مردود است .  ادیان خرافه ای بیش نیستند ! انسان های دیندار افراد ساده لوحی هستند . شخصیت دونالد پدربزرگ بچه ها این گونه است.

۳- زمین در حال نابودی است و نسل انسان ها رو به انقراض است ، مسبب این وضعیت هم انسان ها و تکنولوژی هستند .

۴- تصریح بر قدرت آمریکا و شخصیت کاریزماتیک نژاد آمریکایی و تفکر آمریکایی ، همچنین بازگردانی آبروی از دست رفته ی آمریکا .

۵- نظریه تکامل داروین یگانه نظریه ای است که جهان خلقت و موجودات زنده را تعریف می کند .

۶- انسان همانند سایر حیوانات تنها یک گونه ی بیولوژیک زنده هستند که باید برای بقای خود تلاش کند و در این راه دست به هرکاری که لازم باشد می زنند ، مثل کشتن گروه زیادی از انسان ها برای زنده ماندن بخشی دیگر .

۷- نژاد آمریکایی به عنوان گونه برتر معرفی می شود ، در جریان فیلم تمام شخصیت های دیگر که از نژاد های دیگر بودند مردند به جز کوپر و دکتر برند که در نهایت در سیاره ی گرگنجوا مثل آدم و هوا نسل جدید انسان ها را آغاز می کنند .

۸- شخصیت انگلیسی پروفسور برند به عنوان یک بزرگ تر و کسی که نقشه ها را می کشد ، انگلستان جایگاه ویژه ی خود را در مباحث فکری دارد .

۹- انسان ها در مسیر تکامل داروین ، روزی به موجوداتی چند بعدی و بسیار پیشرفته تبدیل خواهند شد .

۱۰- نگه داری از زمین کار الزاما مهمی نیست چرا که انسان ها می توانند به فضا سفر کنند و در آنجا زندگی کنند .

۱۱- زندگی پس از مرگ وجود ندارد ، همه چیز به خاطر نقص فهم ما از فیزیک و طبیعت است و حالات ماوراء الطّبیعه مثل رویاهای صادقه و یا عشق و احساس ، صرفا بخش هایی از فیزیک هستند که ما هنوز آن ها را کشف نکرده ایم .

۱۲- نقش بی بدیل ربات ها به عنوان نماد تکنولوژی و ماشین سازی در نجات بشریت .

۱۳- مرگ به معنای ادیان وجود ندارد ، انسان یا زنده است و یا تمام می شود ، درست مثل یک شی یا مثل یک ربات .

۱۴- دعوت به ایمان آوردن به آمریکا و علوم مادی . گویی انگلیسی ها و آمریکایی ها نژاد برتری هستند که باقی مردم باید به آن ها اقتدا کنند . چرا که آن ها تخت هر شرایطی درست می گویند .

۱۵- چیزی به نام روح و ماوراءالطّبیعه وجود ندارد و تمام این ها با فیزیک قابل توجیه است .

۱۶- تشبیه این سفر فضایی به مرگ ، نولان نفی نمی کند که مرده ها صدای زنده ها را می شنوند ، اما آن را با فیزیک توجیه می کند .

۱۷- هیچ چیز شیطانی وجود ندارد ، همه چیز طبیعت است ، بنابراین شخصی به نام شیطان هم وجود ندارد .

این فیلم همچنین پیام های زیر آستانه ای بسیاری دارد که در این جا مورد بحث ما نیست ، اما چیزی که می خواهیم در اینجا درباره ی این فیلم بگوییم این است که نولان در این فیلم یک مجموعه ی بزرگ از اساسی ترین ادعاهای تمدن غرب درباره ی جهان خلقت را آورده است و همزمان به دفاع از آمریکا و انگلستان که اساسا آن ها خودشان این ادعاها را مطرح کرده اند ، می پردازد .که در ادامه به آن ها پاسخ خواهیم داد .

  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
قبلی «
بعدی »

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *